Èske genyen lidè nan tèt peyi Dayiti?

Otè: Jean André Victor

Crédit Photo : Challenges

Nan tout sosyete, genyen 2 kalite moun : genyen sa yo rele Lidè, genyen sa yo rele souflantyou. Lidè yo, se sila kap defann yon kòz pou tout moun, ki papè chay, ki papè pran inisyastiv ki papè tou fè sakrifis pou sove pwochen yo. Souflantyou, se sila yo kap pale mete la, ki pap janm espoze ni lavi yo, ni lajan yo ni byen yo posede nan anyen. Souflantyou toujou ap kritike, men li pap leve ni lou ni lejè pou pèp la. Se Lidè ki fè devlopman. Pou chanje systèm peze souse ya, Peyi a bezwen anpil bon jan Lidè ki genyen nen nan figi yo.

Genyen Lidè lokal, Lidè depatmantal, Lidè nasyonal. Genyen tou Lidè entènasyonal. Ou jwenn Lidè tout plim tout plimaj nan tout aktivite bondye mete. Pa ekzamp, Lidè ki nan politik pa oblije genyen mèm soulye foutbol ak Lidè ki nan zafè mizik. Tout lidè se lidè, men tout lidè pa mèm. Sepandan, tout souflantyou sanble youn ak lòt. Yo tout rete ak moun ; tout souflantyou se soubreka kap banbile nan bato kap pote soufrans ak lamizè pou pèp la. Wè pa wè, bato souflantyou gen poul monte sou resif pèp la.

Yon Lidè se yon sitwayen ki retire manje nan bouch pitit li pou li regle zafè lòt moun. Yon moun kipa onèt pa ka jwe wòl yon lidè. Lè yon Lidè swe anpil pou pèp la, popilasyon-an pa ezite chanje chemiz pou li. Yon Lidè se yon makòn gason ki chita nan lestomak yon sèl moun. Souflantyou plis souflantyou bay souflantyou. Yon pakèt souflantyou pap jam bay yon lidè. Yo pa vann lidè nan mache. Se sakrifis ki fè Lidè.

Si pèp la vote pou yon lidè, lidè sila fèt pou konnen ki lè manda li ap fini. Yon lidè kipa konnen ni ki lè manda li koumanse, ni ki lè lap fini, se pa sèlman yon move lidè, se pa yon lidè ditou. Kidonk, si yon Prezidan Peyi bay yon dat pou manda li fini pandan konstitisyon mèm peyi sila bay yonn lòt dat, nan de pawòl dwat e gòch sila yo, gen youn kipa verite. Etandone, Konstitisyon pa konnen bay manti, se Lidè Fo Mamit la kap tronpe pèp la. Atansyon ! Prezidan Paul Magloire te pran nan pèlen tèt sa deja.

Genyen twa kalite lidè, selon jan yo fonksyone. Genyen Lidè Fo Mamit, genyen Lidè Tout Voum Se Do, genyen Lidè Konsekan. Bonjou Lidè Fo Mamit yo pa laverite. Yo pwomèt sa yo paka bay. Nan yon lòt bò, Lidè Tout Voum Se Do yo, se lidè ki kite pèp fè sa l vle, lè l vle. Lidè Tout Voum Se Do, se rat mòde soufle. Twazyèm kategori a, se Lidè Konsekan, se yo ki bon lidè paske 2 lòt kalite lidè yo telman lèd, yo rele yo ledè. Ledè pa lidè. Pa bliye, tout Lidè Konsekan, se boul pik pèp la.

Si w vle konnen si yon Lidè Konsekan ka bay bon jan rezilta, gade ki moun kap mache dèyè li. Si pifò moun ki akonpaye li, se bandi, se kowonpi, ou mèt sèten lidè sila ap kòmande yon asosyasyon malfektè. Malfektè ka fè mal, li paka fè byen. Si w ta wè genyen anpil moun serye dèyè lidè sila a, ou mèt mache dèyè li tou, paske li nan bon wout. Se Lidè Konsekan ki ka fè Revolisyon. Refòm ou Revolisyon ? Se Revolisyon pou nou chwazi Lidè Konsekan, se Solèy Revolisyon pèp la ap chache depi asasina Papa Desalyn te fèt nan lakou Ponwouj, nan lane 1806. Mèm salin peyi a pa gen sel ankò. Kisa nap tan n pou nou reveye Papa Desalin ?

Jean André Victor

Laisser un commentaire

Ce site utilise Akismet pour réduire les indésirables. En savoir plus sur comment les données de vos commentaires sont utilisées.